Prawa i wolności to rodzaj niezbywalnych przywilejów, przysługujących jednostce i upoważniających ją do domagania się od państwa podjęcia lub powstrzymania się od określonych działań. Zagwarantowanie jednostce możliwości realizacji swych interesów poprzez stworzenie konstrukcji praw i wolności jest jednym ze standardów nowożytnej koncepcji demokracji.
Poniżej najważniejsze prawa przysługujące ludziom, zwierzętom oraz środowisku.